Hamiləlik və doğuş
Hamiləlik qadının həyatında xüsusi bir dövrdür. Düzgün qidalanma, vaxtında analizlər, ultrasəs müayinələri və həkim nəzarəti həm ananın, həm də körpənin risklərini minimuma endirir.
Hamiləliyin təqibi
Həftə-həftə, addım-addım
Hamiləlik aylıq və həftəlik nəzarətdə izlənilir. Hər görüşdə körpənin inkişafı, ananın ümumi vəziyyəti və analiz nəticələri birlikdə dəyərləndirilir; növbəti mərhələdə nəyin gözlənildiyi əvvəlcədən izah olunur.
- Fərdi yanaşma — hər hamiləlik fərqli gedir, plan da fərdi qurulur.
- Hormonal balansın izlənməsi və lazım olduqda müdaxilə.
- Risklərin erkən aşkarlanması — təzyiq, şişkinlik, qan azlığı və qlükoza dəyişiklikləri.
- Dölün hərəkətlərinin izlənməsi və analizlərin vaxtında verilməsi.
Ultrasəs
Hamiləlikdə vacib USM müayinələri
Hamilələr üçün ultrasəs müayinəsi müəyyən həftələrdə mütləq aparılmalıdır. Standart və tövsiyə olunan qrafik belədir.
| Həftə | Müayinə | Nə yoxlanılır |
|---|---|---|
| 11–13+6 | DNT — birinci skrininq | Dölün boyun qalınlığı (NT) ölçülür, xromosom riskləri qiymətləndirilir, erkən anatomik quruluşlar yoxlanılır. |
| 18–22 | Anomaliya USM-i (detallı döl USM-i) | Bütün orqanlar detallı şəkildə yoxlanılır, doğuşdan gələn anomaliyalar araşdırılır. Doğuş həkiminin ən vacib hesab etdiyi müayinədir. |
| 28–32 | Üçüncü trimestr USM-i | Dölün çəkisi, boyu və inkişaf dinamikası, göbək ciyəsi qan axını (doppler), su miqdarı (AFI), plasentanın vəziyyəti. |
| 6–8 | Əlavə: erkən müayinə | Hamiləliyin təsdiqi və ürək döyüntülərinin yoxlanması. |
| 36–38 | Əlavə: doğuş öncəsi | Doğuşdan əvvəl ümumi vəziyyətin qiymətləndirilməsi. |
Qrafik ümumi tövsiyədir; hamiləliyin gedişindən asılı olaraq əlavə müayinələr təyin oluna bilər.
Hamiləlik dövrü
Bu dövrdə nələrə diqqət etmək lazımdır
Su qəbulu
Hamiləlik dövründə gündəlik 3–3,5 litr su məsləhət görülür. Su içməkdə çətinlik çəkirsinizsə, yanınızda şüşə saxlayıb yudumlayın — bu, mədədə şişkinlik və toxluq hissinin qarşısını alır.
Çəki artımı
Normada 40 həftə ərzində bədən kütləsi 9–12 kq artır. Bundan yuxarı göstəricilər qidalanmanın pozulması, gecikmiş toksikoz, böyrək patologiyaları və ya şəkərli diabetdən xəbər verə bilər.
Hərəkət və idman
Hamiləlik boyu mütəmadi gəzintilərə çıxın, həkimin icazə verdiyi idmanla məşğul olun, özünüzü yormayın və ağır təlimlərdən çəkinin.
İmmunitet
Hamiləlik zamanı immun sistemi qismən zəifləyir — bu, hamiləliyin saxlanması üçün lazımdır. Nəticədə infeksion və soyuqdəymə xəstəliklərinə meyil artır, xroniki xəstəliklər kəskinləşə bilər.
Stress
Hamiləliyin özü müəyyən stress faktorudur. Hamilə qadın sakit və komfortlu şəraitdə olmalı, ətrafındakılar ona qarşı diqqətli və mehriban davranmalıdır.
Zahiri dəyişikliklər
Süd vəzlərinin böyüməsi, dartılma zolaqları, piqment ləkələri, ödemlər və saç tökülməsi bu dövr üçün xarakterikdir. Hansının nəzarət tələb etdiyini müayinə müəyyən edir.
Doğuş
Doğuş əlamətləri və doğuş üsulu
Doğum evinə nə vaxt getməli
- Kürəkdə və belin aşağı hissəsində ağrı
- Dölətrafı mayenin gəlməsi
- Qarında ritmli sancılar
- Qanaxma
- İştahın artması və ya bağırsaq boşalması
Əsl sancılar ritmli olur: aralarındakı müddət əvvəlcə 30–20 dəqiqə, sonra 10 dəqiqə olur. Sancılararası müddət 10 dəqiqəyə enəndə doğum evinə gedin. Qanaxma olarsa və ya dölətrafı maye axarsa, sancıları gözləmədən birbaşa doğum evinə yollanın.
Təbii doğuş, yoxsa keysəriyyə?
Doğuş üsulu hamiləliyin gedişi, ananın və körpənin vəziyyəti, əvvəlki əməliyyatlar və müayinə nəticələri əsasında seçilir. Hər iki yol üçün göstərişlər fərdidir və qərar birlikdə verilir.
Keysəriyyə əməliyyatı təbii doğuşun riskli olduğu hallarda həm ananın, həm də körpənin həyatını qoruya bilir, doğuş yollarının travmasının qarşısını alır və daha qısa müddət çəkir. Planlı əməliyyat adətən təbii doğuş vaxtına yaxın təyin olunur.
“Doğuş prosesində ana və körpənin ürək döyüntüləri, oksigen səviyyəsi və ümumi vəziyyəti izlənilir. Bu, hər hansı riskin vaxtında aşkarlanmasına kömək edir.”
Hamiləliyinizi nəzarətdə saxlayaq
Hamiləliyin təqibi və doğuş üçün qəbula öncədən yazılmaq lazımdır.